I. Câu hỏi

1. Nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân (hoặc pháp nhân) nước ngoài muốn đăng ký góp vốn thành lập doanh nghiệp 100% vốn FDI đăng ký hoạt động trong lĩnh vực Ngân hàng mô của Cơ sở y tế.

2. Nhà đầu tư nước ngoài góp vốn mua phần vốn góp (hoặc mua toàn bộ cổ phần/ vốn góp) của 1 công ty Việt Nam hiện nay đã có sẵn bệnh viện (Bệnh viện tư nhân).

II. Căn cứ pháp lý

- Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 ngày 17 tháng 06 năm 2020;

- Luật Doanh nghiệp số 59/2020/HQ14 ngày 17 tháng 06 năm 2020;

- Nghị định số 31/2021/NĐ-CP của Chính Phủ ngày 26 tháng 3 năm 2021 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật đầu tư;

- Nghị định 56/2008/NĐ-CP của Chính Phủ ngày 29/04/2008 quy định về tổ chức, hoạt động của ngân hàng mô và trung tâm điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người;

- Nghị định 118/2016/NĐ-CP của Chính Phủ ngày 22 tháng 7 năm 2016 sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 56/2008/nđ-cp ngày 29 tháng 4 năm 2008 của chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động của ngân hàng mô và trung tâm điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người;

- Cam kết WTO.

III. Nội dung phân tích

Theo cam kết WTO, Nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài được cung cấp dịch vụ thông qua các hình thức sau đây:

i) Thành lập bệnh viện 100% vốn đầu tư nước ngoài

ii) Liên doanh với đối tác Việt Nam (Mua phần vốn góp trong Công ty Việt Nam hiện đang sở hữu bệnh viện hoặc thành lập công ty có sự tham gia góp vốn của cả bên nước ngoài và bên Việt Nam);

iii) Thông qua Hợp đồng hợp tác kinh doanh (Hợp đồng BCC);

Trên cơ sở các nội dung trao đổi với các Nhà đầu tư, trong phạm vi nội dung của Thư phân tích này, chúng tôi sẽ phân tích sâu vào 02 hình thức đầu tư: (i) thành lập bệnh viện 100% vốn đầu tư nước ngoài; (ii) Liên doanh với đối tác Việt Nam.

1.Thành lập doanh nghiệp 100% vốn đầu tư hoạt động trong lĩnh vực Ngân hàng mô của Sở Y tế

a. Điều kiện thành lập:

- Về vốn đầu tư: Theo Cam kết của WTO, Việt Nam cam kết mở cửa đối với nhà đầu tư nước ngoài được cung cấp dịch vụ bệnh viện thông qua thành lập bệnh viện 100% vốn đầu tư nước ngoài tối thiểu cho một bệnh viện là 20 triệu Đô La Mỹ, bệnh xá đa khoa là 2 triệu Đô La Mỹ và cơ sở điều trị chuyên khoa là 200 nghìn Đô La Mỹ.

- Về Nhà đầu tư: Không có hạn chế. Cụ thể:

+ Cá nhân: Phải có đủ năng lực hành vi dân sự

+ Tổ chức: Phải có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh tại nước ngoài.

- Về ngành, nghề kinh doanh:

+ Theo cam kết WTO, Việt Nam chưa cam kết mở cửa đối với Nhà đầu tư nước ngoài cung cấp dịch vụ Ngân hàng mô mà chỉ cam kết mở cửa đối với Nhà đầu tư nước ngoài cung cấp dịch vụ bệnh viện.

+ Theo quy định pháp luật chuyên ngành: Khoản 1, Khoản 3, Điều 1 Nghị định 118/2016/NĐ-CP quy định như sau:

“Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 56/2008/NĐ-CP ngày 29 tháng 4 năm 2008 của Chính phủ

1. Sửa đổi, bổ sungĐiều 2như sau:

“Điều 2. Loại hình ngân hàng mô

Ngân hàng mô là cơ sở y tế được tổ chức theo hai loại hình sau đây:

1. Ngân hàng mô thuộc cơ cấu tổ chức của cơ sở y tế, trường Đại học Y, trường Đại học Y Dược của nhà nước hoặc tư nhân; của Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người (sau đây viết tắt là ngân hàng mô thuộc cơ sở y tế).

2. Ngân hàng mô có cơ cấu tổ chức độc lập của nhà nước hoặc tư nhân (sau đây viết tắt là ngân hàng mô độc lập).”

…

3. Sửa đổi, bổ sungĐiều 3như sau:

“Điều 3. Thành lập ngân hàng mô

1. Cơ quan, tổ chức, cá nhân được quyền thành lập ngân hàng mô khi có đủ điều kiện theo quy định.

2. Điều kiện, thẩm quyền, thủ tục thành lập ngân hàng mô của nhà nước thực hiện theo quy định tại Nghị định số 55/2012/NĐ-CPngày 28 tháng 6 năm 2012 của Chính phủ quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị y tế công lập.

3. Điều kiện, thẩm quyền, thủ tục thành lập ngân hàng mô tư nhân thực hiện theo quy định của Luật doanh nghiệpvà các văn bản có liên quan quy định chi tiết thi hành Luật doanh nghiệp.”

=> Đánh giá: Việc thành lập Ngân hàng mô đối với Nhà đầu tư nước ngoài sẽ chỉ được thực hiện thông qua việc cung cấp dịch vụ bệnh viện (ngân hàng mô trực thuộc bệnh viện) mà không đăng ký hoạt động độc lập.

- Địa điểm thực hiện: Nhà đầu tư lựa chọn các hình thức sau đây để đăng ký địa điểm thực hiện dự án thành lập bệnh viện:

+ Ký hợp đồng thuê với địa điểm đáp ứng đủ điều kiện để thành lập bệnh viện;

+ Thuê đất với cơ quan, tổ chức có đầy đủ chức năng để trực tiếp thi công xây dựng bệnh viện. Ghi chú: Hình thức này sẽ mất nhiều thời gian và phức tạp vì liên quan đến sự phù hợp với quy hoạch của địa phương.

b. Trình tự, thủ tục thực hiện

Bước 1: Tiến hành thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

STT	Hạng mục	Nội dung
1	Hồ sơ cần chuẩn bị	- Tài liệu về chứng minh tư cách pháp lý của Nhà đầu tư: + Đối với Nhà đầu tư là cá nhân: Hộ chiếu của Chủ đầu tư (công chứng hợp pháp hóa lãnh sự); + Đối với Nhà đầu tư là pháp nhân: Giấy phép kinh doanh; Hộ chiếu của đại diện theo pháp luật; - Tài liệu chứng minh năng lực tài chính đối với nhà đầu tư. + Đối với nhà đầu tư cá nhân: Giấy xác nhận số dư tài khoản tương đương số vốn góp vào Dự án; Cam kết tín dụng của tổ chức tín dụng bảo lãnh cho phần vốn vay mà Dự án dự kiến huy động (nếu dự án sử dụng vốn vay); + Đối với nhà đầu tư pháp nhân: Báo cáo tài chính 02 năm gần nhất; Cam kết tín dụng của tổ chức tín dụng bảo lãnh cho phần vốn vay mà Dự án dự kiến huy động (nếu dự án sử dụng vốn vay); - Giấy tờ về quyền sử dụng đất hoặc tài liệu khác xác định quyền sử dụng địa điểm để thực hiện dự án đầu tư. Ví dụ: Hợp đồng thuê địa điểm hoặc Hợp đồng mua bán tài sản gắn liền trên đất… - Hộ chiếu của Người đại diện theo pháp luật. Ghi chú: i) Đối với các tài liệu nước ngoài cần được công chứng hợp pháp hóa lãnh sự. ii) Trường hợp nhà đầu tư thành lập công ty cổ phần thì phải có ít nhất 03 cổ đông trở lên.
2	Cơ quan tiến hành	Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội
3	Trình tự tiến hành	- Cơ quan chủ trì thẩm định hồ sơ: Sở kế hoạch và đầu tư. - Các cơ quan góp ý kiến trong phạm vi quản lý chuyên ngành: Bộ công thương, Bộ kế hoạch và Đầu tư, Bộ Y tế… - Thời hạn giải quyết: Căn cứ vào các ý kiến góp ý của các Bộ/ ngành. Tuy nhiên, thời gian giải quyết sẽ kéo dài từ 3 tháng trở lên vì phụ thuộc vào thời gian trả lời của các cơ quan góp ý kiến.

Bước 2: Tiến hành thủ tục đăng ký doanh nghiệp

STT	Hạng mục	Nội dung
1	Hồ sơ cần chuẩn bị	- Hộ chiếu của Chủ sơ hữu (cá nhân) hoặc đăng ký doanh nghiệp của Nhà đầu tư nước ngoài (tổ chức); - Hộ chiếu của Người đại diện theo pháp luật - Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư tại Bước 1. Trường hợp nhà đầu tư thành lập công ty cổ phần thì phải có ít nhất 03 cổ đông trở lên.
2	Cơ quan tiến hành	Phòng đăng ký kinh doanh - Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội
3	Thời gian tiến hành	10 ngày làm việc

Bước 3: Mở tài khoản vốn đầu tư để làm cơ sở cho việc chuyển vốn đầu tư về Việt Nam. Theo quy định, đối với Dự án đầu tư có vốn đầu tư nước ngoài, việc chuyển tiền vốn đầu tư bắt buộc phải thực hiện thông qua tài khoản vốn đầu tư.

Bước 4: Tiến hành các thủ tục liên quan đến xin cấp các Giấy phép con (Giấy phép hoạt động Bệnh viện, Ngân hàng mô,…) theo quy định. Ghi chú: Thủ tục này chúng tôi sẽ hướng dẫn thực hiện ở giai đoạn sau.

2. Liên doanh với bên Việt Nam thông qua việc mua phần vốn góp trong Công ty Việt Nam. (Áp dụng chung cho cả trường hợp mua toàn bộ cổ phần hoặc mua một phần).

a. Điều kiện:

Theo quy định tại điểm a, khoản 2 Điều 26 Luật đầu tư năm 2020:

“1. Nhà đầu tư góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của tổ chức kinh tế phải đáp ứng các điều kiện và thực hiện thủ tục thay đổi thành viên, cổ đông theo quy định của pháp luật tương ứng với từng loại hình tổ chức kinh tế.

2. Nhà đầu tư nước ngoài thực hiện thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của tổ chức kinh tế trước khi thay đổi thành viên, cổ đông nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Việc góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp làm tăng tỷ lệ sở hữu của các nhà đầu tư nước ngoài tại tổ chức kinh tế kinh doanh ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài… ”

- Thực hiện thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp trước khi thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.

- Điều kiện kinh doanh đối với ngành nghề kinh doanh của công ty Việt Nam đang hoạt động Bệnh viện trong lĩnh vực Ngân hàng mô các điều kiện:

+ Vốn đầu tư: Vốn đầu tư tối thiểu cho bệnh viện là 20 triệu Đô La Mỹ, bệnh xá đa khoa (policlinic) là 2 triệu đô la Mỹ và cơ sở điều trị chuyên khoa là 200 nghìn đô la Mỹ.

+ Xin ý kiến và được sự chấp thuận của các cơ quan: Bộ Công thương, Bộ Y tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nếu cần)… trong quá trình xin chấp thuận góp vốn mua phần vốn góp.

b. Trình tự, thủ tục:

Bước 1: Tiến hành thủ tục góp vốn mua phần vốn góp

STT	Hạng mục	Nội dung
1	Hồ sơ cần chuẩn bị	- Tài liệu về chứng minh tư cách pháp lý của Nhà đầu tư: + Đối với Nhà đầu tư là cá nhân: Hộ chiếu của Chủ đầu tư (công chứng hợp pháp hóa lãnh sự); + Đối với Nhà đầu tư là pháp nhân: Giấy phép kinh doanh; Hộ chiếu của đại diện theo pháp luật; - Tài liệu chứng minh năng lực tài chính đối với nhà đầu tư. + Đối với nhà đầu tư cá nhân: Giấy xác nhận số dư tài khoản tương đương số vốn góp vào Dự án; Cam kết tín dụng của tổ chức tín dụng bảo lãnh cho phần vốn vay mà Dự án dự kiến huy động (nếu dự án sử dụng vốn vay); + Đối với nhà đầu tư pháp nhân: Báo cáo tài chính 02 năm gần nhất; Cam kết tín dụng của tổ chức tín dụng bảo lãnh cho phần vốn vay mà Dự án dự kiến huy động (nếu dự án sử dụng vốn vay); - Văn bản thỏa thuận về việc góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp giữa nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế nhận góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp.
2	Cơ quan tiến hành	Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội
3	Trình tự tiến hành	- Nộp hồ sơ tại Sở kế hoạch đầu tư thành phố Hà Nội, Sở sẽ thẩm định hồ sơ trong thời hạn 15 ngày làm việc. - Gửi hồ sơ xin ý kiến của các Bộ ngành có liên quan (Bộ Y Tế, Bộ Công thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nếu cần)). - Sở kế hoạch và đầu tư sẽ chấp thuận cấp Thông báo về việc chấp thuận hoạt động góp vốn, mua phần vốn góp nếu nhận được văn bản chấp thuận từ các cơ quan đã xin góp ý.

Bước 2: Mở tài khoản vốn đầu tư tại Ngân hàng thương mại ở Việt Nam theo quy định tại Điều 5 Thông tư 06/2019/TT-NHNN.

Bước 3: Nhà đầu tư nước ngoài chuyển tiền vào tài khoản vốn đầu tư theo Thông báo chấp thuận góp vốn mua phần vốn góp. Việc thanh toán giá trị của Hợp đồng chuyển nhượng phần góp vốn/ cổ phần sẽ được thực hiện thông qua tài khoản vốn đầu tư (không được thực hiện thông qua tài khoản giao dịch).

Bước 4: Tiến hành thủ tục thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp

STT	Hạng mục	Nội dung
1	Hồ sơ cần chuẩn bị	- Hồ sơ xác định tư cách pháp lý của Nhà đầu tư; - Thông báo chấp thuận mua phần vốn góp do Sở kế hoạch và đầu tư cấp; - Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần/ chuyển nhượng vốn; - Giấy tờ chứng minh việc chuyển tiền.
2	Cơ quan tiến hành	Phòng đăng ký kinh doanh - Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội
3	Thời gian tiến hành	10 ngày làm việc

Bước 5: Bên chuyển nhượng cổ phần/ phần vốn góp thực hiện việc kê khai và nộp thuế TNDN, thuế TNCN phát sinh từ hoạt động chuyển nhượng theo quy định.

Ghi chú: Về việc xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho Dự án đầu tư bệnh viện

Theo Khoản 2, Điều 37 Luật Đầu tư 2020 thì trường hợp Nhà đầu tư nước ngoài đầu tư theo hình thức góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của tổ chức kinh tế không thuộc trường hợp phải xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Tuy nhiên, trong trường hợp Công ty Việt Nam hiện nay đã có Dự án đầu tư và/ hoặc Chủ trương đầu tư thì sau khi Nhà đầu tư hoàn thành các thủ tục mua cổ phần, Công ty Việt Nam (công ty có hoạt động chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp) sẽ thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định tại điểm b, khoản 1, Điều 37 Luật Đầu tư 2020.

3. Thành lập Bệnh viện mới với sự góp vốn của cả bên Việt Nam và Bên nước ngoài

Thủ tục này áp dụng quy định, trình tự như trường hợp thành lập Công ty 100% vốn nước ngoài đã được trình bày tại Mục 1 của Báo cáo này.